Kunstgras: productie, leggen, onderhoud

Een mengsel bestaande uit kunststofkorrels en toevoegingen als UV-stabilisatoren en kleurstoffen is de basis van kunstgras.  Dit mengsel wordt verhit en onder druk door een spuitkop geperst. Zo ontstaan de individuele kunstgrasvezels. De vorm van de vezels wordt bepaald door de spuitkop. In hoofdlijnen zijn twee types te onderscheiden: gefibrilleerd of monofilament. Het gebruikte kunststofmengsel verschilt per product en leverancier en is bepalend voor de kwaliteit van het eindproduct.

Na het spuiten van de kunstgrasvezels volgt een procedé om de grassprieten te versterken. Ze worden bestand gemaakt tegen forse trekkracht en temperatuurschommelingen tussen -50 Cº  en +50 Cº.  Hierna worden de grasvezels op grote klossen (bobijnen) gewikkeld  en verzonden naar de verschillende kunstgrasproducenten.  Een belangrijke producent van kunstgras is  o.a. Ten Cate in Almelo.

De bobijnen worden op een machine gezet die over een breedte van 4 meter met honderden naalden de grassprieten in een tapijtrug (backing) steekt. Het principe lijkt op dat van een naaimachine en wordt tuften genoemd. Het type vezel, de hoogte van de vezel, de afstand tussen de naalden etc. bepaalt hoe het kunstgrastapijt eruitziet en voor welke toepassing het geschikt is.

Om de grasvezels in de tapijtrug te verankeren wordt een vloeibaar mengsel aangebracht dat in een oven wordt uitgehard. Zo worden de vezels gefixeerd. Hierna kan de grasmat daadwerkelijk de naam kunstgras krijgen en is klaar voor verkoop en installatie.

Er worden verschillende soorten vezels gebruikt voor de productie van kunstgras. Eén steek met vezels (de grassprieten) wordt ‘pool’ genoemd. Een pool kan bestaan uit een enkele vezel of uit meerdere vezels bij elkaar. Royal Grass^® gebruikt altijd meerdere vezels bij elkaar, in twee verschillende kleuren groen. Hierdoor ontstaat een natuurlijk gekleurde, volle grasmat. Een kwalitatief goede vezel voelt zacht en glad aan, is  veerkrachtig en blijft door de vorm rechtop staan. Ook is het van belang dat de vezel slijt- en kleurvast is. Tip: vraag altijd naar de garantietermijn op kleurvastheid.

Materiaal van de vezels

Vezels voor kunstgras zijn gemaakt van polyethyleen (PE), polypropyleen (PP) of polyamide (PA). Polyamide wordt vooral gebruikt als een ondersteunende vezel in grastapijten, maar er zijn bijna geen gazonkunstgrassen die 100% polyamide zijn.  Het is een hard materiaal, maakt een onprettig geluid als eroverheen wordt gelopen en het glimt snel.

Polyethyleen is een zachter en duurzamer materiaal dan polypropyleen en verdient daarom de voorkeur. De kwaliteit en de prijs van het eindproduct worden ook in belangrijke mate bepaald door de verschillende toegevoegde grondstoffen en het fabricageproces. Als het kunstgras nieuw is, zijn kwaliteitsverschillen vaak moeilijk waar te nemen. Daarom is kennis van de basismaterialen en het gebruikte procedé van belang bij de keuze.

Type kunstgrasvezels

Kunstgrasvezels zijn onder te verdelen in gefibrilleerd of monofilament. Bij de productie van gefibrilleerde vezels komt het kunststofmateriaal uit de spuitmond als een dunne film (denk aan een videoband). In deze film worden vervolgens kleine inkepingen gemaakt. Als de film  uit elkaar wordt getrokken, ontstaat een honingraatstructuur [zie foto]. De brede film wordt rondgedraaid tot een ronde stevige draad ontstaat. Het nadeel van gefibrilleerde vezels is dat ze er niet natuurlijk uitzien. In de loop van tijd splitsen de insneden verder en krijgt het product een meer natuurgetrouw uiterlijk. Dit type vezel is vaak goedkoper en wordt daarom veel gebruikt voor sporttoepassingen of openbare speelondergronden. 

Monofilament vezels worden als kant-en-klare vezels uit de spuitmond geperst (denk aan spaghetti). Meerdere vezels worden vervolgens samengevoegd en tot een bundeltje gewikkeld . Zo’n bundeltje vormt de graspool.  Monofilament vezels zien er in het algemeen natuurlijker uit. Hoe soepel en zacht ze zijn, en of ze slijtvast genoeg zijn, is afhankelijk van de verhoudingen, vorm en gebruikte materialen.

Kunstgras is ontstaan in de jaren zeventig als alternatief voor natuurgras op sportvelden, met name bij hockey en tennis. In de jaren tachtig werden nieuwe, huidvriendelijke kunstgrasvezels ontwikkeld, waardoor de aanleg van kunstgrasvoetbalvelden mogelijk werd. Kunstgras voor voetbal wijkt af van kunstgras voor hockey en tennis omdat het hoogpolig is. De hoogte van de kunstgrasvezels varieert tussen 40 en 60 mm. Om de lange vezel omhoog te houden, en om bepaalde sporttechnische eisen te halen, worden sportvelden ingestrooid met vulmateriaal (meestal een combinatie van zand en rubber). De volgende stap in de ontwikkeling was het gebruik van kunstgras voor landschappelijke toepassingen. In Amerika vond deze doorbraak reeds in de jaren negentig plaats, in Europa zien we sinds de eeuwwisseling een grote groei van kunstgrastoepassingen.

De kunstgrasmatten voor landschappelijke toepassingen zijn ‘siergrassen’ en voorzien van mooiere, nog zachtere vezels. Voor het natuurlijk effect zijn deze typen ook hoogpolig. Om te voorkomen dat de vezels plat gaan liggen, wordt ook hier gebruik gemaakt van vulmateriaal. Medio 2008 zijn de eerste ongevulde systemen op de markt gebracht. Ongevulde systemen zijn ook hoogpolig, maar  het zand is vervangen door een gekroesde kunstgrasvezel, ook wel mosdraad genoemd. Er is geen kwaliteitsverschil tussen zandgevulde of ongevulde systemen, de systemen hebben beide voor- en nadelen en de keuze is afhankelijk van de toepassing en het gewenste gebruik.

Zandingestrooide systemen

Zand, of een ander opvullingsmateriaal, is nodig omdat een lange grasspriet altijd ondersteund moet worden. Anders gaat deze op den duur platliggen. Zand is hiervoor een ideaal product omdat het schoon, natuurlijk en zwaar is. Zand verzwaart de kunstgrasmat, zodat deze niet verschuift of opwaait, beschermt het grastapijt en zorgt voor stabiliteit. Daarnaast versterkt het het natuurlijk uiterlijk. Ten onrechte wordt gedacht dat het zand voor veel meer onderhoud of vervuiling zorgt. Het onderhoud van zandingestrooid kunstgras vereist weliswaar iets meer aandacht dan ongevulde systemen, maar de uitstraling is veel mooier. Bovendien biedt dit systeem de zekerheid dat het gazon jaar na jaar mooi strak blijft liggen.

Ingestrooid kunstgras wordt geadviseerd voor:
- een intensief gebruik;
- hoge sierwaarde (meest natuurlijke uitstraling);
- kleine en grote oppervlakken;
- extreme weers- en/of gebruiksomstandigheden (hogere temperaturen, temperatuurschommelingen, recreatief gebruik);
- een lange termijninvestering;
- een grasveld dat vrij toegankelijk is (bijv. voortuin zonder afscheiding), i.v.m. vandalisme en kans op diefstal;
- brandveiligheid.

Ongevuld kunstgras (ofwel kunstgras met mosdraad)

Een lange grasspriet heeft ondersteuning nodig. Dit kan door zandvulling, zoals eerder  beschreven, of door een gekroesde vezel die verwerkt wordt onder in de grasmat. Door deze gekroesde vezel, ook wel mosdraad genoemd, ziet het kunstgras er vol en aantrekkelijker uit. De keuze tussen zandvulling of mosdraad is afhankelijk van de aard van het gebruik.

Ongevuld kunstgras wordt geadviseerd voor:
- balkon of dakterras, waar het gewicht en aanwezigheid van zand niet gewenst is;
- voor kleinere oppervlakken;
- semi-tijdelijke toepassingen, of als het kunstgras verplaatsbaar moet zijn;
- toepassingen voor binnen, of verticaal gebruik;
- decoratief gebruik (showroom, beurs).

Instrooizand heeft een beschermende werking op het gras en zorgt voor stabiliteit. Tevens voorkomt het plooivorming. Tip: ook kunstgras met een gekroesde vezel kan worden ingestrooid met een dun laagje zand om de levensduur en de stabiliteit te bevorderen. De zandvulling blijft onzichtbaar en wordt afgedekt door de gekroesde vezel. De hoeveelheid zand is een derde van de hoeveelheid die gebruikt wordt in een volledig zandgevuld systeem.

• Balkon
• Dakterras
• Tuin
• Vakantiewoning
• Camping
• Binnen

• Rotondes, middenbermen,  groenstroken
• Bedrijventerreinen
• Verfraaiing langs een betonnen bus- of trambaan
• Fraaie entree bij een kantoorgebouw of gemeentehuis
• Wadi’s
• Speelterreinen rondom buurthuizen, scholen of in wijken
• Bedrijfstuinen en binnentuinen
• Kinderdagverblijven
• Dakbegroening
• Lichtgewicht daktuinen